Onderdeel van:
Obligaties en vastrentend beleggen in België
📅 Laatst bijgewerkt: 16 mei 2026
· 🏷 Onderwerp: Bedrijfsobligaties, staatsobligaties, kredietkwaliteit
· 🇧🇪 Voor: Belgische obligatiebeleggers
In het vastrentende universum bestaan grofweg twee categorieën: staatsobligaties (door overheden uitgegeven) en bedrijfsobligaties (door bedrijven uitgegeven). Verschillende risico-rendementsprofielen, verschillende rollen in een portefeuille.
Hoofdverschillen
| Staatsobligatie | Bedrijfsobligatie | |
|---|---|---|
| Uitgever | Land (België = OLO) | Bedrijf |
| Default-risico | Zeer laag (AAA-AA landen) | Variabel — afhankelijk van rating |
| Coupon | Lager | Hoger (compensatie voor risico) |
| Liquiditeit | Hoog | Wisselend |
| Looptijd | Tot 30+ jaar typisch | Tot 30+ jaar typisch |
| Inflatie-bescherming | Indien TIPS/ILBs | Geen ingebouwd |
Belgische staatsobligaties (OLO)
OLO = Lineaire Obligatie uitgegeven door de Belgische schatkist. Voor particulieren ook staatsbons beschikbaar bij specifieke uitgiftes. Zie Staatsbon kopen.
Karakteristieken:
– Belgische staat = AA- (S&P, verlaagd 24 april 2026; was AA)
– Coupon meestal vast voor de looptijd
– Tweezijdige liquide markt voor secundaire handel
Voorbeelden coupon (mei 2026, indicatief):
– 1-jarige OLO: ~3,2%
– 5-jarige OLO: ~3,5%
– 10-jarige OLO: ~4,0%
Bedrijfsobligaties
Bedrijven geven obligaties uit om kapitaal op te halen. Rating-agentschappen (S&P, Moody’s, Fitch) beoordelen de kredietkwaliteit:
| Rating | Kwaliteit | Coupon-toeslag boven staatsobligatie |
|---|---|---|
| AAA | Hoogste kwaliteit (bv. Microsoft, Johnson & Johnson) | +0,1-0,5% |
| AA | Zeer hoge kwaliteit (bv. Apple AA+, Walmart AA) | +0,3-0,8% |
| A | Goed (bv. KBC, Ageas — beiden A+ bij S&P) | +0,5-1,5% |
| BBB | Investment grade-laag (sommige industrials) | +1-2,5% |
| BB en lager | “Junk” / speculative | +3-6%+ |
Voorbeeld (mei 2026, indicatief):
– 5-jarige bedrijfsobligatie KBC (A-rating): ~4,2-4,5%
– 5-jarige Belgische staatsobligatie: ~3,5%
– Spread: ~0,7-1%
Het kredietrisico: een bedrijf kan failliet gaan. In dat geval gaan obligatiehouders eerst (vóór aandeelhouders) maar krijgen typisch slechts een fractie van de hoofdsom terug.
High yield (“junk”) obligaties
Bedrijfsobligaties met rating BB of lager — speculatief. Veel hoger rendement, maar ook veel hoger default-risico.
Belangrijke nuance: in stresperiodes (bv. 2020 COVID, 2022 rentestijging) correleren high-yield obligaties sterker met aandelen dan met staatsobligaties. De diversificatiewaarde gaat verloren wanneer je het meest nodig hebt.
Voor een “echt defensief” deel van de portefeuille → staatsobligaties of high-grade investment grade.
Belgische fiscaliteit op obligaties
TOB (taks op beursverrichtingen) bij aan- en verkoop op secundaire markt:
- Bedrijfsobligaties: 0,12% per transactie (cap €1.300).
- Staatsbons (primaire inschrijving via bank): vrijgesteld van TOB.
- OLO’s (lineaire obligaties) en vergelijkbare EER-staatsobligaties: vrijgesteld van TOB (art. 126 WDRT), ook bij secundaire-markt-transacties.
- Belgische brokers houden TOB automatisch in; bij buitenlandse brokers (DEGIRO, Trade Republic, IBKR) zelfaangifte vereist.
Op coupon (rente):
– 30% roerende voorheffing automatisch ingehouden door Belgische broker.
– Bij buitenlandse broker → zelf aangeven in personenbelasting (vak VII, code 1444/2444).
– Uitzondering historisch: de 1-jarige staatsbon van september 2023 had een verlaagd RV-tarief van 15% — dit gold uitsluitend voor die uitgifte. Latere staatsbons (vanaf maart 2024) vallen onder het standaardtarief van 30%.
Op koerswinst (sinds 2026):
– 10% nieuwe meerwaardebelasting boven €10.000 jaarlijkse vrijstelling.
– Voor obligaties is dit doorgaans relevant bij verkoop vóór einde looptijd, of via bond-ETF.
Op bond-ETF (kapitaliserend):
– Reynders-taks van 30% op interest-component bij verkoop.
– + 10% meerwaardebelasting op echte koersmeerwaarde.
Effectentaks (taks op effectenrekeningen): heb je >€1.000.000 gemiddelde waarde op een effectenrekening (inclusief obligaties)? Dan jaarlijks 0,30% effectentaks (wet van 18 december 2025, Belgisch Staatsblad 30 december 2025 — verdubbeld van 0,15%). Belgische banken innen automatisch; buitenlandse brokers vereisen zelfaangifte.
Step-up basis (31 december 2025): voor obligaties die je vóór 1 januari 2026 al aanhield, geldt de marktwaarde op 31 december 2025 als kostprijsbasis voor de 10% meerwaardebelasting (werkelijke aankoopprijs alternatief mogelijk indien hoger, tot 31 december 2030). Ongebruikte CGT-vrijstelling overdraagbaar tot €1.000/jaar, max 5 jaar — totale maximale vrijstelling tot €15.000 in jaar 6.
Reynders-taks distributing-uitzondering: distribuerende obligatie-ETF’s zijn vrijgesteld alleen als het fondsreglement (statuten) uitdrukkelijk verplicht dat alle netto-inkomsten worden uitgedeeld — een strikte voorwaarde die zelden vervuld is.
Zie Reynders-taks uitgelegd en Belgische beleggingsbelastingen.
Praktische allocatie
Voor de defensieve component van je portefeuille (10-40% afhankelijk van leeftijd):
Optie A — Belgische OLO/staatsbon:
– Hoogste veiligheid.
– Coupon belast aan 30% RV.
– Voor wie 1-10 jaar specifieke geld-doelen heeft.
Optie B — Bond-ETF (gespreid):
– iShares Core Global Aggregate Bond UCITS (AGGH) — wereldwijd gespreid, government + corporate.
– Of iShares Euro Government Bond UCITS (EUNB) — alleen euro-staatsobligaties.
– Reynders-taks van toepassing → fiscaal complexer.
Optie C — Mix van OLO + bedrijfsobligaties via aparte ETF’s:
– 60% staatsobligaties + 40% investment grade bedrijfsobligaties.
– Maximum 5-10% in high yield (indien gewenst, niet noodzakelijk).
Belangrijk verschil met aandelen
Obligaties hebben een vervaldag: bij hold-to-maturity krijg je de hoofdsom terug. Bond-ETF’s hebben geen vervaldag — ze rollen continu door, dus het concept “wachten tot vervaldag” werkt niet bij bond-ETF’s.
Voor wie specifieke geld-doelen met vaste datum heeft (bv. studie kind in 5 jaar): individuele obligatie + hold-to-maturity is voorspelbaar.
Voor algemene defensieve allocatie: bond-ETF eenvoudiger.
🔗 Zie Obligaties en vastrentend voor de pillar-versie.
Bronnen
- Federale Schatkist — OLO en staatsbons
- S&P Global — Bedrijfsratings
- iShares — Bond ETF factsheets

