📅 Laatst bijgewerkt: 17 mei 2026
· 🏷 Onderwerp: Vak XV diverse inkomsten, Vak VII roerende inkomsten, vakcodes 1440/2440/1444, meerwaardebelasting 2026
· 🇧🇪 Voor: Belgische particulieren met cryptomunten, staking-rewards of buitenlandse exchange-rekening
⚠️ Waarschuwing — risicovol product. Het product dat in dit artikel wordt besproken (cryptomunten) is bijzonder volatiel. U kunt meer verliezen dan uw oorspronkelijke inleg. Deze producten zijn niet geschikt voor alle beleggers. De FSMA heeft publieke waarschuwingen gepubliceerd over crypto-activa. Beleg geen geld dat u zich niet kunt veroorloven volledig te verliezen.
Als u in België cryptomunten houdt, krijgt u vroeg of laat één van deze vragen op uw bord: in welk vak van Tax-on-Web zet ik dit? En welke vakcode hoort daarbij — 1440, 2440, 1444? Het antwoord hangt af van wat u met die crypto deed: vasthouden, verkopen, staken, of er actief in handelen. Drie verschillende soorten inkomsten landen in drie verschillende vakken, met drie verschillende tarieven.
Dit artikel legt de splitsing uit voor aangiftejaar (AJ) 2026 (inkomsten 2025) en geeft de stand 2026-05-17 voor wat verandert vanaf AJ 2027 (inkomsten 2026), wanneer de nieuwe meerwaardebelasting van 10% voor het eerst in een aangifte verschijnt. De wet van 6 april 2026 (BS 21 april 2026) trad in werking op 1 januari 2026, maar de definitieve vakcodes voor die nieuwe heffing op het AJ 2027-formulier zijn op vandaag nog niet door een FOD-circulaire bevestigd.
Eén ding vooraf: deze gids gaat over welk vak en welke code. Hoe u de foto-waarde van 31 december 2025 bewijst en hoe broker-inhouding werkt, staat in onze gids Meerwaardebelasting 2026: aangifte en Tax-on-Web.
1. Drie fiscale bakken voor uw crypto
De FOD Financiën heeft historisch — vóór de meerwaardebelasting van 2026 — drie fiscale bakken gehanteerd voor particuliere crypto-activiteit. Die drie bakken bestaan nog steeds, en bepalen welk vak u op uw aangifte invult.
| Bak | Wanneer? | Tarief | Welk vak / vakcode? |
|---|---|---|---|
| Normaal beheer privévermogen | Kopen en lang vasthouden, geen leverage, kleine fractie van vermogen | 0% op meerwaarde (vóór 2026) | Niet aangeven (vóór 2026); vanaf 2026 → nieuwe meerwaardebelasting |
| Speculatief (divers inkomen) | Frequent handelen, hefboom, trading-software, groot bedrag t.o.v. vermogen | 33% + gemeentebelasting | Vak XV, codes 1440-15 / 2440-82 |
| Beroepsmatig | Crypto is hoofdactiviteit of structureel inkomen | Progressief 25–50% + sociale bijdragen | Vak XVII, codes 1600-49 / 2600-19 (winst) — of 1650-33/2650-03 voor baten; raadpleeg uw aangifte-instructies |
Daarnaast bestaat een aparte categorie voor passieve crypto-inkomsten — staking, lending, harvesting, yield farming — die de Dienst Voorafgaande Beslissingen (DVB) in meerdere rulings (o.a. VB 18 maart 2025, nr. 2025.0061) als roerend inkomen heeft aangemerkt: belastbaar aan 30% in Vak VII, code 1444-11 / 2444-78 (Tiberghien — Inkomsten uit staking, harvesting en liquidity rewards, geraadpleegd 2026-05-17). De DVB schreef letterlijk dat deze beloningen “minstens belastbaar zijn als inkomen van roerende goederen en kapitalen” en, als ze daar niet onder vallen, als divers inkomen kwalificeren.
💡 Het verschil in één zin. Vak XV is voor gerealiseerde meerwaarde (verkoopprijs minus aankoopprijs) wanneer de FOD uw activiteit als speculatief kwalificeert. Vak VII is voor periodieke beloning die u krijgt door uw munten te laten werken (staking, lending). Het is niet of-of: u kan in hetzelfde jaar in beide vakken iets aangeven.
De grens tussen normaal beheer en speculatief is niet wettelijk vastgelegd — de FOD beoordeelt case-by-case. Practitioner-consensus (Tiberghien, Aeacus Crypto Lawyers, Refibo, Konsilanto) hanteert deze signalen voor “speculatief”:
- Frequentie van transacties (Aeacus noemt indicatief 1–2 transacties per maand als nog binnen normaal beheer, geraadpleegd 2026-05-17) — dit is geen wettelijke drempel en de FOD is er niet door gebonden.
- Korte houdperiode (dagen/weken in plaats van maanden/jaren).
- Gebruik van trading-software, hefboom, margin, derivaten.
- Crypto is een groot deel van het totale vermogen (richtsnoer practitioners: > 25–30% indiceert speculatie).
- Geleend geld voor de aankoop.
- Actieve participatie in ICO’s, DeFi-protocollen, NFT-flips.
Geen van deze signalen is op zichzelf doorslaggevend — de FOD kijkt naar het totale plaatje. Wie twijfelt, kan een voorafgaand fiscaal akkoord (ruling) aanvragen bij de DVB op ruling.commission@minfin.fed.be; zo’n ruling is één jaar geldig.
2. Vak XV — Diverse inkomsten (codes 1440/2440)
Wie als particulier speculatieve meerwaarden op crypto realiseerde — verkocht voor euro of stablecoin, of crypto-tegen-crypto omgewisseld — geeft die aan in Deel 2 van de aangifte, Vak XV — Andere diverse inkomsten. De eerste declarant gebruikt code 1440-15, de tweede declarant (echtgenoot/wettelijk samenwonende partner) code 2440-82.
| Vak XV — Diverse inkomsten | Declarant 1 | Declarant 2 |
|---|---|---|
| Bruto crypto-meerwaarde (verkoopprijs − aankoopprijs) | 1440-15 | 2440-82 |
| Kosten en verliezen zelfde inkomstenjaar (transactiekosten, gerealiseerde verliezen) | 1441-14 | 2441-81 |
| Verlies-overdracht uit voorgaande 5 belastbare tijdperken | 1202-50 | 2202-29 |
Tarief: 33% + gemeentebelasting (gemiddeld 7%, dus effectief ~ 35%; sommige gemeenten gaan tot 9%). Geen vrijstelling van toepassing op het bruto-bedrag.
Verliezen binnen dezelfde categorie diverse inkomsten kunnen worden afgetrokken — eerst tegen winsten van hetzelfde inkomstenjaar (code 1441/2441), en wat overblijft mag u vijf jaar meedragen (code 1202-50/2202-29). Concreet: een crypto-verlies in 2025 kan u nog tegen crypto-winst van 2026 tot en met 2030 afzetten. Daarna vervalt het.
⚠️ Verliezen blijven binnen Vak XV en binnen de categorie. Een crypto-verlies in Vak XV mag u niet afzetten tegen een ETF-meerwaarde (die valt vanaf 2026 onder het nieuwe meerwaardebelasting-regime), noch tegen uw bezoldiging in Vak IV. De wet en practitioner-consensus zien diverse inkomsten als een gesloten silo. Vijf onafhankelijke fiscale bronnen lezen artikel 103 WIB92 op dezelfde manier; de FOD heeft geen circulaire die kruis-categorale compensatie expliciet toestaat.
Wat hier niet in zit: passieve inkomsten uit staking of lending — die landen in Vak VII (zie § 3). En de klassieke aandelen- of ETF-meerwaarden die vóór 2026 onder “normaal beheer” buiten elke belasting vielen — die zaten niet in Vak XV.
3. Vak VII — Roerende inkomsten (code 1444/2444)
Staking-rewards, lending-interest, harvesting, liquidity-mining, yield farming — kortom: alles wat u periodiek krijgt door uw munten beschikbaar te stellen aan een protocol of platform — kwalificeert volgens de DVB als roerend inkomen (artikel 17 WIB92). Geen Belgische tussenpersoon houdt roerende voorheffing in, dus geeft u het zelf aan.
| Vak VII — Inkomsten van kapitalen en roerende goederen | Declarant 1 | Declarant 2 |
|---|---|---|
| Andere inkomsten zonder roerende voorheffing (staking, lending, harvesting, yield farming) | 1444-11 | 2444-78 |
Tarief: 30% roerende voorheffing-equivalent (vlak). Geen gemeentebelasting (Vak VII roerende inkomsten worden in de personenbelasting afzonderlijk belast aan 30% zonder aanvullende gemeentebelasting — art. 171 WIB92; raadpleeg uw aangifte-instructies voor de exacte berekening). Geen vrijstelling, geen verlies-compensatie binnen deze categorie.
Wat aangeven exact? De brutowaarde in euro op het ogenblik dat u de reward ontvangt. Een Bitcoin-staking-reward van 0,001 BTC op 12 juli 2025 bij een BTC-koers van € 56.000 = € 56. Die € 56 gaat in 1444 (of 2444). De latere meerwaarde of minderwaarde op die 0,001 BTC zelf — vanaf het moment dat u die ontvangt — valt in een andere bak: ofwel speculatief (Vak XV) ofwel vanaf 2026 in de nieuwe meerwaardebelasting.
💡 Twee soorten “crypto”-inkomsten kunnen in hetzelfde jaar samen voorkomen. U stake-de € 800 aan ETH-rewards (Vak VII, code 1444) en verkocht in december speculatief 5 ETH met € 12.000 meerwaarde (Vak XV, code 1440). U geeft beide aan — elk in zijn eigen vak, elk met zijn eigen tarief. Aftrek van kosten gebeurt binnen het vak: transactiekosten van de verkoop horen in 1441, niet in 1444.
Mining zit voor wie het als hobby doet meestal in Vak VII (1444). Wie mining structureel doet — met dedicated hardware, regelmatige stroomcontracten, doorlopende investeringen — schuift door naar beroepsmatig inkomen (Vak XVII), tegen progressieve tarieven. De grens is opnieuw FOD-beoordeling.
4. Beslisboom: waar landt mijn crypto-inkomen?
5. Wat verandert vanaf inkomstenjaar 2026?
Op 1 januari 2026 trad de nieuwe meerwaardebelasting op financiële activa in werking — Wet van 6 april 2026 (BS 21 april 2026). Op de aangifte zal dat voor het eerst zichtbaar zijn op het AJ 2027-formulier (in te dienen voorjaar 2027). De wet introduceert:
- 10% vlak tarief op gerealiseerde meerwaarden op aandelen, ETF’s, obligaties, beleggingsfondsen, derivaten, vreemde valuta, beleggingsgoud en cryptomunten.
- € 10.000 jaarlijkse vrijstelling per belastingplichtige (geïndexeerd vanaf 2027).
- Step-up basis op 31 december 2025 — de marktwaarde op die avond geldt als fiscale aanschafprijs. Werkelijke historische kost mag u nog tot 31 december 2030 inroepen als die hoger is.
- Verlies-aftrek binnen hetzelfde inkomstenjaar én binnen dezelfde categorie financiële activa (practitioner-consensus: crypto-verlies tegen crypto-winst). Restverlies vervalt op 31 december — geen carry-forward.
Wat blijft, wat verandert voor de vakcodes:
| Inkomstenbron | AJ 2026 (oude regime) | AJ 2027 (nieuw regime) |
|---|---|---|
| Crypto-meerwaarde normaal beheer | 0% (niet aan te geven) | 10% op gerealiseerde winst boven €10k vrijstelling — nieuw vak (FOD-vakcode op 2026-05-17 nog niet definitief) |
| Crypto-meerwaarde speculatief | Vak XV, 1440/2440, 33% + gem. | Blijft Vak XV, 1440/2440, 33% + gem. (artikel 90 WIB92 speculatie ongewijzigd) |
| Staking, lending, harvesting | Vak VII, 1444/2444, 30% | Blijft Vak VII, 1444/2444, 30% (roerend inkomen, niet geraakt door meerwaardewet) |
| Crypto beroepsmatig | Vak XVII, 25–50% | Blijft Vak XVII, 25–50% |
⚠️ Drie cruciale punten voor AJ 2027. (1) De exacte vakcode voor de nieuwe 10%-meerwaarde op crypto staat op 2026-05-17 nog niet gepubliceerd door de FOD. (2) De grens normaal-vs-speculatief blijft mateloos relevant: het verschil is 10% vs 33% + gem., op exact dezelfde transactie. (3) Een buitenlandse exchange (Binance, Kraken, Coinbase) houdt niets in voor u — u blijft zelf verantwoordelijk voor de aangifte van zowel meerwaarde als staking-rewards.
Voor crypto-activa geldt geen broker-inhoudingsplicht onder de Wet van 6 april 2026: de wetgever heeft de bronheffingsverplichting expliciet beperkt tot Belgische tussenpersonen die klassieke financiële instrumenten (aandelen, obligaties, fondsen) verhandelen. Crypto-meerwaarden (in normaal beheer) moet u zelf aangeven — geen enkele exchange houdt de 10% voor u in.
Op de DAC8-richtlijn (verplichte gegevensuitwisseling tussen EU-lidstaten voor crypto-platformen — Belgische implementatiewet per 2026-05-17 nog in parlementaire behandeling) en hoe de FOD met die data zal werken, gaan we dieper in onze gids DAC8 crypto-reporting vanaf 2026.
6. Buitenlandse exchange: Vak XIII, code 1075-89 + CAP
Hebt u een rekening op Binance, Kraken, Coinbase, Bitstamp, Bybit of een andere exchange met zetel buiten België? Dan gelden twee aparte meldplichten, naast uw inkomstenaangifte:
- Vak XIII A van de aangifte — code 1075-89 (eerste declarant) of 2075-59 (tweede declarant). U vermeldt het bestaan van de rekening, het land (zetel exchange) en de houder. Geen bedragen, geen koersen. Eenmaal per rekening per fiscaal jaar.
- Centraal Aanspreekpunt (CAP) bij de Nationale Bank van België — eenmalige aanmelding op https://www.nbb.be via “CAP — buitenlandse rekening melden”. Niet opnieuw doen bij elke aangifte — wel actualiseren als u de rekening sluit.
De NBB heeft aangekondigd de CAP-melding uitdrukkelijk uit te breiden tot cryptoplatformen vanaf 1 december 2026. Vóór die datum is de meldplicht afhankelijk van de classificatie van de exchange als financiële instelling; raadpleeg een fiscalist bij twijfel.
(Let ook op de MiCA-transitietermijn: per 1 juli 2026 moeten crypto-platforms die diensten aanbieden in de EU een MiCA-vergunning hebben of gestopt zijn. Controleer of uw exchange FSMA/ESMA-geregistreerd is via de FSMA-website.)
⚠️ Cruciaal: u meldt de rekening óók als er geen winst is. De meldplicht volgt het bestaan van de rekening, niet de winst. Een Binance-account zonder enige transactie in 2025 moet u toch in Vak XIII én bij CAP melden. Sanctie bij niet-melding: administratieve boete (€ 50–€ 1.250 per ontbrekende vermelding, art. 445 §1 WIB92) en, als er ook inkomsten niet zijn aangegeven, een belastingverhoging van 10%–200% (art. 444 WIB92). Plus mogelijk vermoeden van verzwegen vermogen (Practicali, geraadpleegd 2026-05-17).
In plaats van een IBAN — die hebt u op een crypto-exchange niet — vermeldt u uw gebruikersnaam of het e-mailadres waarmee uw account is geregistreerd. Een wallet-adres (on-chain wallet, géén exchange) hoeft u niet te melden — alleen rekeningen bij een entiteit die voor u activa bewaart (custodian).
Praktische checklist
Voor uw aangifte AJ 2026 (deadline papier: 30 juni 2026; Tax-on-Web: 15 juli 2026):
- [ ] Maak een overzicht van alle 2025-transacties per exchange. Bij voorkeur per exchange een CSV-export.
- [ ] Splits in drie bakken: verkopen/swaps (potentieel Vak XV), staking/lending-rewards (Vak VII), buitenlandse rekening (Vak XIII).
- [ ] Schat de FOD-kwalificatie: is uw activiteit “normaal beheer” of “speculatief”? Schrijf uw redenering op (frequentie, hefboom, % van vermogen) — bewaar dit met de aangifte.
- [ ] Voor Vak XV (speculatief): vul bruto-meerwaarde in 1440 (declarant 1) / 2440 (declarant 2); kosten en verliezen in 1441/2441; oudere verliezen (max 5 jaar) in 1202-50/2202-29.
- [ ] Voor Vak VII (staking, lending, harvesting): tel de bruto euro-waarde van elke reward op het ogenblik van ontvangst → in 1444 (declarant 1) / 2444 (declarant 2).
- [ ] Voor Vak XIII: vermeld elke buitenlandse exchange-rekening (code 1075-89/2075-59); aparte CAP-melding bij de NBB als die nog niet is gebeurd.
- [ ] Bewaar minstens 7 jaar: aankoopborderellen, exchange-statements, screenshots van staking-rewards, koersen op ontvangstdatum, redenering normaal-vs-speculatief.
- [ ] Vanaf AJ 2027: noteer ook de marktwaarde van uw crypto op 31 december 2025 — dat wordt uw step-up-basis voor de nieuwe 10%-meerwaardebelasting. Zie Foto-waarde 31/12/2025.
- [ ] Bij twijfel tussen normaal beheer en speculatief: overweeg een DVB-ruling of consulteer een fiscalist vóór indiening.
Bronnen & verder lezen
Primaire bronnen (FOD / wetgeving):
– FOD Financiën — Inkomsten van spaargeld en beleggingen (geraadpleegd 2026-05-17).
– Wet van 6 april 2026 tot invoering van een belasting op meerwaarden op financiële activa — BS 21 april 2026.
– WIB92 artikel 17 (roerende inkomsten), artikel 19 § 1 (interesten en andere kapitaalinkomsten), artikel 90 1° (speculatie als divers inkomen), artikel 103 (verliesverrekening diverse inkomsten), artikel 444 (belastingverhoging bij niet-aangifte of onvolledige aangifte), artikel 445 §1 (administratieve boete bij niet-melding buitenlandse rekening).
– Nationale Bank van België — Centraal Aanspreekpunt buitenlandse rekeningen (CAP).
Practitioner-bronnen (secundair):
– Tiberghien — Inkomsten uit staking, harvesting en liquidity rewards aan te geven volgens DVB (geraadpleegd 2026-05-17) — zie ook VB 18 maart 2025, nr. 2025.0061 (DVB-rulingnummers raadpleegbaar via ruling.commission.be).
– Aeacus Crypto Lawyers — Moet ik mijn cryptowinsten aangeven in België (geraadpleegd 2026-05-17).
– Test-Aankoop Invest — Belastingaangifte 2025: belegging, sparen, crypto (geraadpleegd 2026-05-17).
– Practicali — Buitenlandse rekening aangeven én melden aan CAP (geraadpleegd 2026-05-17).
– Finatieq — Crypto en de Belgische belastingaangifte (geraadpleegd 2026-05-17).
- Wikifin — De belastingen op je Belgische beleggingen (geraadpleegd 2026-05-17).
Verder lezen op investnow.be:
– Meerwaardebelasting 2026: aangifte en Tax-on-Web.
– Foto-waarde 31 december 2025 voor ETF en crypto: hoe bewijzen voor je AJ 2027-aangifte.
– €10.000 vrijstelling op meerwaarden: splitsen tussen partners.
– Belgische beleggingsbelastingen (pillar).
Beleggingsfonds vs ETF: wat is het verschil?
Beleggingsfonds vs ETF: wat is het verschil? Verhandeling, kosten, beheer (passief vs actief), Belgische fiscaliteit en wanneer welk product past.
VAPZ uitgelegd: pensioenpijler voor zelfstandigen
VAPZ uitgelegd: pensioenpijler voor Belgische zelfstandigen. Plafond 2025/2026, fiscale voordelen, tak21 vs tak23 keuze en combinatie met IPT.
BEL 20 uitgelegd: wat is de Belgische beursindex?
BEL 20 uitgelegd voor Belgische beleggers: samenstelling, sectoren, beperkingen en hoe in BEL 20 te beleggen via individuele aandelen of ETF.
